De
venijnboom, of taxus, is familie van de naaldbomen en blijft dus wintergroen.
Hij groeit traag maar als je hem de tijd geeft om als echte boom uit te
groeien, is hij werkelijk prachtig! De stam heeft een roodbruine bast.
Hij draagt
afgeplatte, buigzame, donkergroene naalden en bloeit van februari t/m mei. Het
tot 6 mm lange zaad is omgeven door een helderrode zaadrok (de schijnbes), die
iets langer is dan het zaad. Alleen het zoete slijmerige vruchtvlees is eetbaar
maar de pit (het zaad) en alle andere delen (naalden / schors / stuifmeel) zijn
zeer giftig voor mensen en de meeste dieren door de stof taxine waardoor vooral
paarden, schapen en geiten kunnen sterven als ze ervan eten. De vruchten worden
door vogels gegeten en de zaden uitgepoept.
De
oud-Nederlandse naam voor de boom is ijf of ijvenboom. Andere namen zijn
booghout, iemenbos, wijpalm en iepe. In de Achterhoek spreekt men van de
snotterbezieboom en in Noord-Limburg van doodsboom. De bijnaam venijnboom duidt
op de giftigheid van de zaden.
Venijn
betekent vergif. Anderen beweren dat taxus komt van het Latijnse texo wat weven
betekent.
Taxus,
geplant in 1875 (Maasland, Kwakelweg 13)
De taxusbast
werd vroeger namelijk ook gebruikt voor weef- en vlechtwerk. Baccata duidt op
de rode schijnbessen. Het hout van de taxus is zeer buigzaam en stevig. Het is
daarom in het verleden veel gebruikt voor het maken van handbogen. Taxus
betekent ook bogenboom: toxo is boog in het Grieks. Deze boom speelde een
belangrijke rol in de Germaanse mythologie en takjes ervan werden gebruikt om
de toekomst te voorspellen en als amuletten. De boom komt van nature voor in
Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië.
Ze kunnen
makkelijk 500 jaar oud worden. In Perthshire (dorp in Schotland) groeit een
reusachtige 3000 jaar oude taxus. In Groot-Brittannië komen exemplaren van
tweeduizend jaar oud voor. Een exacte leeftijd is vaak niet te bepalen, omdat
de bomen hol worden, waardoor de jaarringen niet meer kunnen worden geteld.
Taxus kan enkele meters boven de grond nieuwe wortels (luchtwortels) maken die
een nieuwe bast om de oude bast vormen zodat hij niet omvalt als hij hol wordt.
Bron: NatuurNetNieuws,
uitgave van platform GROEN! natuurlijk: www.groen-natuurlijk.nl
De kerk van Painswick (VK) staat bekend om zijn 99 (soms
100) taxusbomen. De legende vertelt dat wanneer er een 100e wordt geplant, de
duivel deze 's nachts er weer uittrekt..
