Venijnboom - Taxus baccata

De venijnboom, of taxus, is familie van de naaldbomen en blijft dus wintergroen. Hij groeit traag maar als je hem de tijd geeft om als echte boom uit te groeien, is hij werkelijk prachtig! De stam heeft een roodbruine bast.

Hij draagt afgeplatte, buigzame, donkergroene naalden en bloeit van februari t/m mei. Het tot 6 mm lange zaad is omgeven door een helderrode zaadrok (de schijnbes), die iets langer is dan het zaad. Alleen het zoete slijmerige vruchtvlees is eetbaar maar de pit (het zaad) en alle andere delen (naalden / schors / stuifmeel) zijn zeer giftig voor mensen en de meeste dieren door de stof taxine waardoor vooral paarden, schapen en geiten kunnen sterven als ze ervan eten. De vruchten worden door vogels gegeten en de zaden uitgepoept.

De oud-Nederlandse naam voor de boom is ijf of ijvenboom. Andere namen zijn booghout, iemenbos, wijpalm en iepe. In de Achterhoek spreekt men van de snotterbezieboom en in Noord-Limburg van doodsboom. De bijnaam venijnboom duidt op de giftigheid van de zaden.

Venijn betekent vergif. Anderen beweren dat taxus komt van het Latijnse texo wat weven betekent. 

Taxus, geplant in 1875 (Maasland, Kwakelweg 13)

De taxusbast werd vroeger namelijk ook gebruikt voor weef- en vlechtwerk. Baccata duidt op de rode schijnbessen. Het hout van de taxus is zeer buigzaam en stevig. Het is daarom in het verleden veel gebruikt voor het maken van handbogen. Taxus betekent ook bogenboom: toxo is boog in het Grieks. Deze boom speelde een belangrijke rol in de Germaanse mythologie en takjes ervan werden gebruikt om de toekomst te voorspellen en als amuletten. De boom komt van nature voor in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië.   

        

Ze kunnen makkelijk 500 jaar oud worden. In Perthshire (dorp in Schotland) groeit een reusachtige 3000 jaar oude taxus. In Groot-Brittannië komen exemplaren van tweeduizend jaar oud voor. Een exacte leeftijd is vaak niet te bepalen, omdat de bomen hol worden, waardoor de jaarringen niet meer kunnen worden geteld. Taxus kan enkele meters boven de grond nieuwe wortels (luchtwortels) maken die een nieuwe bast om de oude bast vormen zodat hij niet omvalt als hij hol wordt.

Bron: NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN! natuurlijk: www.groen-natuurlijk.nl

De kerk van Painswick (VK) staat bekend om zijn 99 (soms 100) taxusbomen. De legende vertelt dat wanneer er een 100e wordt geplant, de duivel deze 's nachts er weer uittrekt..

Nieuwsbrief Comité Matiging Kapbeleid Slangenburg maart 2026

Wandelroute langs mooie bomen

Om de bescherming van het Achterhoekse landschap onder de aandacht te brengen hebben we het plan opgevat om een wandelroute te beschrijven langs mooie, monumentale en opvallende bomen in de Slangenburg. Zo willen we mensen bewust maken van de schoonheid van de natuur maar tegelijkertijd ook wijzen op plekken waar die schoonheid verstoord is.

Weet u een bijzondere boom in de Slangenburg die we kunnen opnemen in onze wandelroute? Laat het ons dan weten.

Ook denken we erover om een petitie op te zetten als tegengeluid voor het bosbeheer in de Slangenburg en Ruurlo. Iedereen die van mening is dat het Achterhoekse coulisselandschap bescherming verdient in plaats van exploitatie kan dan zijn /haar stem laten gelden. 

Gaanderen. Groen of beton?

De gemeente Doetinchem heeft het voorkeursrecht gevestigd op een boerderij met bijna 50 ha grond in Gaanderen met als doel bedrijventerrein Akkermansweide te kunnen uitbreiden. Het gebied bevindt zich tussen de Bielheimerbeek, Akkermansbeek en Oude IJssel en grenst aan de ecologische verbindingszones de Wrange en Koekendaal. Een waardevol gebied voor bijvoorbeeld de otter en andere flora en fauna.Omwonenden en natuurorganisaties maken zich zorgen over het mogelijke verlies van een karakteristiek stuk Achterhoeks landschap. Op 20 maart is er om 19.00 uur in het Onland een bijeenkomst georganiseerd waarvoor gedeputeerden en lokale politici zijn uitgenodigd. In de bijlage van deze Nieuwsbrief vindt u de uitnodiging.

Boek Natuurvolgend bosbeheer

Onlangs werd het boek “Natuurvolgend Bosbeheer” gepresenteerd. Dit boek van Jaap Kuper en Hans van den Bos, uitgegeven door Noordboek, is een belangrijke aanwinst voor het beheer van bos en landschap in Nederland en Europa.

Bij Natuurvolgend Bosbeheer staat het bosecosysteem centraal. De natuurlijke processen bepalen hoe het bos zich ontwikkelt. Er wordt daardoor optimaal bijgedragen aan biodiversiteit, landschapsschoon en koolstofbinding terwijl er binnen ecologische en financiële grenzen ook hout kan worden geoogst. Het is geschreven voor bosbeheerders, bosbouwstudenten, beleidsmakers en voor geïnteresseerde leken.

Deze nieuwe manier van bosbouw bedrijven vormt een alternatief voor het beleid van Staatsbosbeheer dat de natuur dirigeert i.p.v. volgt. Het boek is een belangrijke steun in de rug voor mensen die zich inzetten voor het behoud van een natuurlijk landschap.

 

Met vriendelijke groeten,

Comité Matiging Kapbeleid Slangenburg

De boom van Kalaloch

De boom van Kalaloch is een reusachtige boom die zichzelf staande houdt boven een gat. De grond onder zijn stam is afwezig vanwege bodemerosie. 

 Hij is te bewonderen op het strand van national park Olympic National Park te Washington. De boom van Kalaloch wordt ook wel The Tree of Life genoemd.

Bron: boommade.nl/ en NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN! natuurlijk: www.groen-natuurlijk.nl