STEUN HET BEHOUD VAN OUDE BOSGROEIPLAATSTEN IN ONZE PROVINCIE!!

Gedeputeerde Staten Gelderland willen de bescherming van oude bosgroeiplaatsen verminderen om de ontwikkeling van woningbouw, infrastructuur (zoals wegen) en andere ruimtelijke projecten te vergemakkelijken, omdat de huidige regels als "complicerend" worden gezien, ondanks protesten van natuurorganisaties die wijzen op de onvervangbare waarde van de bodemecologie, koolstofopslag en biodiversiteit in deze eeuwenoude bossen.

Daarom bent u van harte uitgenodigd as. woensdagmiddag 10 december om 15.00 uur op de publieke tribune van de Wijsmanzaal in het provinciehuis, Markt 11, Arnhem.

Waarom de bescherming wordt verminderd (volgens de provincie):

•          Woningbouw en infrastructuur: Het versoepelen van regels zou de bouw van woningen en aanleg van wegen op deze locaties mogelijk maken, wat als gewenst wordt gezien voor ruimtelijke ontwikkeling.

•          Vereenvoudiging van procedures: Gedeputeerde Staten (GS) stellen dat het schrappen van inspraakprocedures en het verduidelijken van definities de procedures zou versnellen en minder complex maken.

•          "Verduidelijking" van criteria: De provincie wil de definitie van oude bosgroeiplaatsen versmallen (bijv. van '100 jaar' naar 'voor 1836') om de regels beter hanteerbaar te maken, wat volgens critici veel plekken buiten de bescherming plaatst.

Voorbeeldkaart van Natuur & Milieu Gelderland: het gaat om alle rode stippen! https://www.natuurenmilieugelderland.nl/nieuws/noodkreet-oude-bosgroeiplaatsen/

Waarom natuurorganisaties protesteren:

•          Onvervangbare bodem: De waarde zit niet alleen in de bomen, maar vooral in de eeuwenoude, onaangetaste bodem met unieke structuren, bodemleven (zoals mycorrhiza's) en opgeslagen koolstof, wat niet te compenseren is door herbeplanting elders.

•          Verlies aan biodiversiteit: Het verdwijnen van deze locaties, vaak buiten het Gelderse Natuurnetwerk, betekent verlies van leefgebied voor planten en dieren.

•          Minimale tijdwinst: Critici betogen dat de verwachte tijdwinst minimaal is, omdat andere procedures voor flora en fauna altijd blijven bestaan, en de huidige regels wel ontheffingen toestaan.

•          Grote oppervlakte: Het gaat om een aanzienlijk oppervlakte (ca. 1700-2000 hectare in Gelderland) met grote ecologische waarde.

In essentie is er een conflict tussen de behoefte aan ruimtelijke ontwikkeling (woningbouw, infrastructuur) en het behoud van zeldzame, ecologisch waardevolle oude bosgronden.

Reactie op: 'Uitkap van bosperceel is dunnen, kappen en verjongen tegelijk'. Groene Ruimte d.d. 03/06/2025

N.a.v. artikel: https://www.groeneruimte.nl/nieuws/265185/?b=250604

'Uitkap van bosperceel is dunnen, kappen en verjongen tegelijk'

Door: Leffert Oldenkamp, bosbouwer, 05 06 2025

"Klimaatslim bosbeheer" spant de kroon, waarbij iets in aanleg wordt opgezet dat nooit de bedachte doelen zal bereiken. Omdat de soortenkeuze en mengvormen gewoon niet bij elkaar passen (geen rekening gehouden met schaduw verdragende eigenschappen of lichteisen) en de gekozen boomsoorten aantoonbaar niet opgewassen zijn tegen de wisselende groeifactoren waarmee een boom nu eenmaal te maken krijgt.

Inmiddels ben ik afgeknapt op de pseudokennis van de Bosgroepen en van de vele organisaties die zich met het huidige bosbeheer bezighouden.

Dit artikel behandelt willekeurige kap van bomen waarbij de termen ‘dunning’ en ‘uitkap’ vallen. Over dunnen van bossen is dat nog niet zo gek, want onze bossen dienen meer of minder selectief te worden beheerd, waarbij overblijvende bomen in beginsel beter gaan groeien. Dat is de theorie, maar in de praktijk worden dunningen uitgevoerd zonder een duidelijk streefbeeld als einddoel. Het gaat meestal om een tijdelijk wensbeeld waarbij geen rekening wordt gehouden met de eisen die de voor de toekomst van belang zijn. Kortom bosbeheerders zijn meestal niet bezig met het einddoel, maar met een tijdelijk effect waarbij het beeld bepalend is en niet de kwaliteit van het bos.

Over uitkapbos kan ik het volgende toevoegen:

Het uitkap systeem is op de hellingbossen in midden Europa ontstaan op de overgangen van de verschillende bossystemen: eiken, beuken, Tanne (blauwspar) en fijnspar. In beginsel zijn die zones aan hoogte (temperatuur) gebonden, waarbij in de overgangszones op den duur mengvormen kunnen ontstaan. Schaduwverdragende soorten (Tanne, beuk) komen dan in de ondergroei tot ontwikkeling, waarbij de expositie (helling) in verband met zon van grote betekenis is. In Zwitserland hebben gerenommeerde houtvesters (nog vóór Prof. Leibundgut, die het systeem goed heeft beschreven) kans gezien om daarbij fraaie bossen te scheppen, door langjarig consequent selectief beheer. Onder meer door Prof. Becking is getracht (op Den Treek, waar we als student een zakcentje konden verdienen om metingen uit te voeren) dat in Nederland ook toe te passen. Maar een ideaal uitkapbos heeft hellingen en bepaalde boomsoorten nodig en komt in het vlakke Nederland niet van de grond. Hooguit dat er met veel moeite een tijdje een gemengd bos ontstaat, dat vrij spoedig in elkaar stort.

Het verschil tussen een gemengd bos in Nederland en een uitkapbos zit in de natuurlijke mogelijkheid om stamtalregulering toe te passen. In onze vlaktegewijze bossen moet je met al dan niet kleine verjongingsvlakken naast permanent dunnen van de werkelijke opstand aan de slag.

In een uitkapbos heb je een lange adem nodig waarbij je de diameter verdeling in de gaten moet houden. Je streeft daarbij naar veel dunnere bomen en relatief weinig dikke bomen, die dan wel heel oud gaan worden. Ook dan loopt het op de lange duur stuk, omdat je uitsluitend schaduw verdragende bomen overhoudt.

Op de hellingbossen kunnen dergelijke (uitkap)bossen honderden jaren oud worden. Waarbij het beeld vrij goed intact blijft. Dunning gebeurt dan vooral in de onderetage.

In onze bossen kunnen bossen ook oud worden, maar dan moet je vooral blijven dunnen in de bovenetage. Kenmerken van vlaktegewijze bosbeheer bij ons, regulering van diameters is in uitkapbossen aan de orde.

Bij dit alles is van belang dat je voor duurzaam beheer houtvoorraad en houtaanwas in de gaten moet houden. Bij ons doe je dat vlaktegewijs. In uitkapbossen doe je dat boomsgewijs (verdeling van diameters).

De samenstelling van onze bossen en de heersende leeftijden en omstandigheden daarbij maken het onmogelijk om uitkapbossen te maken in Nederland.

Je kunt wel voortdurende bezig zijn met kappen (uitdunnen of verjongingsvlakken maken) in onze bossen, maar dat heeft weinig met uitkapsystemen te maken. Bovendien moet je daarbij een richting inslaan waarbij een reëel bosbeeld in de toekomst overblijft.

Huidige bosbeheerders hebben geen idee waarmee ze bezig zijn als ze over uitkapbossen beginnen.

Wellicht roept deze uiteenzetting vragen op; dan gaan we het bos in!