Inspreeknota m.b.t. bomen N319; Statenvergadering provincie Gelderland 19 juni 2019

Hierbij de tekst van de inspreeknota van André Brouwer, jurist en mede-indiener van het Burgerinitiatief: STOP HET KAPPEN VAN LAANBOMEN LANGS DE N319! (https://bomenachterhoek.blogspot.com/search?q=burgerinitiatief), ingesproken op 19 juni jl. tijdens de Statenvergadering van de provincie Gelderland.

Mijnheer/mevrouw de Voorzitter,

Ons verhaal begint op het moment dat in de lokale pers in Berkelland een bericht verschijnt over een voornemen om 343 gezonde, beeldbepalende, deels monumentale bomen om te zagen. De bomen worden het gesprek van de dag. Op sociale media, op straat en in de supermarkt.

Allerlei mensen willen in actie komen. Ondernemers bieden hun winkel aan om flyers te verspreiden, Youp van het Hek schreef een venijnige column, Harm Edens roemde – mèt Wouke van Scherrenburg- de schoonheid van de oude bomenlanen. Van links tot rechts en van Arnhem tot de Veluwe is er verontwaardiging.

Het Burgerinitiatief is geboren. Via Omroep Gelderland wordt het onderwerp Bomenkap landelijk nieuws op het NOS Journaal en RTL Nieuws.

Het algehele klimaat op dat moment is een al langer sluimerende discussie over de manier waarop overheden en semi-overheden met onze bomen en ons bos omgaan. De provincie kapt voor de verkeersveiligheid, Rijkswaterstaat kapt voor de brandveiligheid en de doorstroming, Staatsbosbeheer kapt voor “bosomvorming”…. In veel gevallen lijken subsidiestromen voor natuurherstel en bio-energie een niet-onbelangrijke reden, al wordt dat zelden erkend.

Na twee eeuwen is Nederland weer aan het ontbossen. Het Nederlandse bomenareaal daalt sinds 2013 jaarlijks met 1350 hectare en meer. Herplant laat zwaar te wensen over. En de overheid is de belangrijkste verantwoordelijke.

Aan de andere kant: In het Klimaatakkoord staat dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat het bosareaal verder afneemt, en dat we zelfs méér bos nodig hebben. Voor de provincie Gelderland is Natuurinclusief Werken sinds 2017 de norm. Als de provincie de komende jaren dus duizenden bomen langs N-wegen wil omzagen, moet daar wel een hele goede reden voor zijn, belangrijker dan natuur, biodiversiteit, klimaat, landschap, bestrijding van droogte en aantrekkelijkheid voor toerisme bij elkaar.

320 van de 343 eiken zijn gezond!

Wat is dat belang dan wèl? 

Verkeersveiligheid, volgens de provincie. Laten we eens inzoomen op waar het over gaat.

Er waren vorig jaar in Nederland 678 verkeersdoden, waarvan 93 in Gelderland. 

Van deverkeersdoden is ongeveer 1/3^e fietser en 1/3^e automobilist. Dat betekent voor Gelderland dus circa 35 dodelijke ongevallen met automobilisten.

De helft van de dodelijke ongevallen gebeurt op gemeentelijke wegen, 19% op provinciale wegen. De N-wegen zijn dus zeker niet de belangrijkste locatie van verkeersongevallen, zoals soms beweerd wordt.

19% van 35 dodelijke ongevallen met automobilisten betekent 7 dodelijke ongevallen met automobilisten op provinciale wegen. Als we er van uit gaan dat ruwweg een kwart te maken heeft met een aanrijding tegen een boom gaat het om gemiddeld twee gevallen per jaar. En zoals we vorige week nog hebben gezien in Lochem, gebeurt dat zelfs helaas ook nog wel eens opzettelijk.

Hoe tragisch elk ongeval ook is - gaan we voor 2 van de 93 dodelijke ongevallen alle provinciale bomen omzagen die op minder dan 4,5 tot 6 meter langs de weg staan? Terwijl bewoners dat niet willen, de Tweede Kamer dat niet wil, de minister dat niet wil? Als jurist ben ik opgevoed met de regel dat proportionaliteit een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur is. Niet schieten met een kanon op een mug.

Maar er is nog een belangrijker punt. Het beleid gaat namelijk helemaal niet wérken. Sterker nog, er zouden wel eens méér doden door kunnen vallen. Ik zal dat toelichten.

Er heeft ooit iemand bedacht dat obstakelvrije zones de verkeersveiligheid bevorderen. Dat is een verklaarbare aanname, wetenschappelijk gezien een hypothese. We snappen allemaal dat je geen aanrijding kunt krijgen met een boom die er niet meer staat. Maar verkeersgedrag is ook psychologie.

Iedereen kent de reflex dat als je een tunnel in rijdt, je vaart mindert. En als je de tunnel uitrijdt, geef je weer gas. Een weg met bomen er dicht langs werkt als die tunnel. En andersom, een weg met brede kale bermen nodigt uit tot harder en roekelozer rijden. Het wachten is op andere ongelukken en misschien wel méér ongelukken.

Door sympathisanten aangebrachte affiches:
"IK LEEF"

Daar zijn aanwijzingen voor:

Zoals iemand ons schreef die de discussie op sociale media volgde en het grootste deel van zijn tijd in Hongarije woont: “Hier zijn sommige trajecten vrijgemaakt van bomen en andere stukken niet. Alle ongelukken gebeuren op de stukken waar de bomen gekapt zijn”.

Of een andere reactie: “Mijn neefje liep langs een weg waar een automobilist de macht over het stuur kwijt raakte. Had er maar een boom gestaan, dan had mijn neefje nog geleefd.” Zelfs mensen (Maria Quist, journaliste) die hun kind verloren door een botsing tegen een boom, schreven in een reactie in de Volkskrant te vinden dat de bomen moeten blijven staan.

Bomen veroorzaken geen ongelukken, om met een Achterhoekse burgemeester te spreken. In 90% van de gevallen ontstaan ongelukken door verkeerd rijgedrag: te hoge snelheid, alcohol, smartphonegebruik, afleiding en het verslappen van de aandacht zoals bij polderwegen.

De hypothese van de veiliger obstakelvrije zones is tot nu toe een hypothese gebleven. Het wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Toch baseert de CROW er zijn zgn. richtlijnen op en gebruikt de ANWB het in haar EuroRAP rapport om de veiligheidsgraad van wegen te categoriseren. 

Beleid gebouwd op deze norm is beleid gebouwd op drijfzand en moet van tafel voor we zinvol kunnen praten over een nieuw beleid met respect voor bomen. Anders hebben wij bij elke provinciale weg die in de toekomst onderhanden wordt genomen telkens weer dezelfde discussie.

We hebben de provincie er meermalen op gewezen dat het dogma van de veilige 4,5 tot 6 meter boomvrije berm geen wetenschappelijke basis heeft. Dat betekent dat op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht op het bestuursorgaan (in casu de provincie) een eigen onderzoeksplicht rust. Negeren hiervan kan aangemerkt worden als een vorm van onbehoorlijk bestuur. 

U kunt het nalezen in artikel 3:2 awb.

Wij zijn niet de enigen die denken dat obstakelvrije bermen geen zinvolle basis van beleid zijn.

• Rijkswaterstaat heeft een voorspellingsmodel gemaakt van de effecten van verkeersaanpassingen op wegen. Hieruit blijkt dat aanpassen van wegen niet significant minder ongelukken geeft. De enige significante factor is aanpassen van het rijgedrag. En dat bereik je niet door bermen obstakelvrij te maken.
• Een ander onderzoek (SWOV-Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid), waarbij 535 boomongevallen werden geanalyseerd, toont aan dat de ernst van boomongevallen niet afneemt bij het groter worden van de afstand tussen bomen en de wegrand.

Wat wèl werkt, en wèl wetenschappelijk bewezen is, is snelheidsverlaging. U kunt op de website van de SWOV de formules vinden waarbij de uitkomsten met 95% nauwkeurigheid te voorspellen zijn: door de snelheid te verlagen van 80 naar 70 km/uur, daalt het aantal dodelijke ongevallen met 41 tot 50 procent (!). Als de wegen met bomen langs de N-wegen zo gevaarlijk zijn als de provincie beweert is er in de wegenverkeerswet ook ruimte voor dit soort limieten.

De worst die ons bij concrete projecten als de N319 wordt voorgehouden is een compensatieprogramma voor de bomenkap. Er komt vervangende aanplant en er zouden zelfs bomen verplaatst worden. Maar nieuwe aanplant is de eerste vijftig jaar landschappelijk niet interessant, geen schuilplaats voor vleermuizen of vogels of insecten (in een flinke eik huizen ruim 400 soorten insecten!), contraproductief voor het klimaatbeleid, zorgt niet voor schaduw of verkoeling voor fietsers en wandelaars, (en tevens verkoeling van het asfalt dat minder snel slijt) bindt nauwelijks CO2, houdt geen water vast in droge tijden.

Volgens de provincie kan de herplant zoals die bij projecten als de N319 plaats zou vinden, bovendien gezien worden als het behoud van de cultuurhistorische laanstructuur. Bij cultuurhistorische waarden - en ik citeer de Monumentenwet - gaat het om sporen uit het verleden in het heden, die zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn. Iets IS cultuurhistorie of is het NIET. Een nieuw aangeplant beukenrijtje dat op zijn best 75 jaar oud wordt, is geen vervanging voor wat ervoor moet wijken. En dat de rij met oude bomen niet helemaal compleet meer is, maakt de waarde eerder hoger dan lager. Ook bij Stonehenge ontbreken de nodige stenen.

Wat meetelt bij onze kritische bejegening is onze waarneming dat de provincie niet zo veel met bomen heeft. De beleidsplannen, die met hulp van externe bureaus zijn gemaakt, zien er gelikt uit. Maar de praktijk is anders.

Er worden bomen gepoot in het voorjaar terwijl iedereen weet dat je dat beter in het najaar kunt doen. Er worden bomen gepoot die vervolgens geen water krijgen zoals in de afgelopen zomer en dus weer vervangen moeten worden. Er wordt gesnoeid door ingehuurde bedrijven die bomen opkronen tot parasollen. Dat levert stress op en verzwakt de bomen.

Tot slot: Ons grote verwijt was tot nu toe de koppigheid van de provincie. Minister Van Nieuwenhuijzen heeft vorig jaar nog gezegd bij het aanbieden van de ruim 46.000 handtekeningen onder de petitie ‘Bomen langs N-wegen moeten blijven’:

“Het laatste wat zou moeten gebeuren is dat bomen op grote schaal moeten verdwijnen.” Ook Veilig Verkeer Nederland vindt dat. Zelfs de ANWB is niet voor rigoureus kappen van bomen. “Veel provinciewegen ontlenen aan de bomen juist hun charme,” zegt een woordvoerder.

Maar in de provincie besturen de verkeersmensen het schip: alle bomen langs de rijbaan moeten weg. Dat is ook voortdurend het onwrikbare vertrekpunt bij inspraakavonden.

Als er kritische en bezorgde reacties komen, is de reflex: We moeten het beter uitleggen. Er is voor de N319 zelfs een informatiepunt geopend. Voor ons voelt dat als een PR-actie; oud beleid. Volgens ons moet de provincie juist beter luisteren, in overleg gaan en niet bang zijn om plannen aan te passen. Dat is geen prestigeverlies. De burger is nét zo goed opgeleid en kan net zo helder denken als een ambtenaar. Als burgers zich ermee bemoeien worden plannen meestal beter.

Dank dat wij hier vanmorgen ons burgerinitiatief kunnen toelichten. Wij hopen dat wij duidelijk kunnen maken dat de burgers een ander beleid willen, inhoudelijk en procedureel, en dat daar goede argumenten voor zijn.

Wij hebben met meerdere deskundigen gesproken. Wij denken en weten dat er een aanpak mogelijk is die wél werkt en die kan rekenen op draagvlak. Daarom stellen wij voor dat wij gezamenlijk en op basis van gelijkwaardigheid gaan werken aan een nieuw beleid.

Het Coalitieakkoord lijkt erop te wijzen dat er een nieuwe wind waait. Laten we een nieuwe start maken en samen een oplossing zoeken waarbij behoud van monumentale natuur in onze provincie het uitgangspunt is.

Brief n.a.v. artikel "Aanrijdingen met wild N18"/ Gelderlander 12-06-2019)

Geachte raad, college, 

Onderstaand artikel las ik zojuist in de Gelderlander. Enigszins verbaasd over de onwetendheid van inwoners van een reeënrijk gebied als de Achterhoek..

https://www.gelderlander.nl/berkelland/minstens-twintig-reeen-aangereden-sinds-nieuwe-n18~a3e48d51/
Ik heb een opmerking en een advies hierover.

Ten eerste trekken bloemrijke bermen geen reeën aan, zoals beweerd wordt door de jachtopzichter. Je ziet ze ook zelden in een berm staan te grazen. Ze rennen meestal door na het oversteken van een weg. De bloemrijke bermen zijn wel essentieel voor insecten, daarmee voor zangvogels en natuurlijk voor een fraai landschap!

Reeën zijn over het algemeen graseters (en vluchtdieren) en leggen binnen hun territorium grote afstanden af. Ze eten ook knopjes en blaadjes van bomen, met name in het vroege voorjaar. Doorgaans staan ze in de weilanden aan weerszijden van een weg te grazen. Zelden of nooit in een berm dicht op de weg.

Op mijn eigen natuurterrein heb ik een territorium van twee reeën en een stuk of 8 reeën die het gebruiken op hun weg van A naar B, en volg ze met camera's op verschillende plekken op en langs het landgoed.

Daarbij steken ze op vaste plekken (wildwissels) de provinciale weg over. Meerdere keren per dag. In 99,9% van de gevallen gaat het goed.

Helaas ging het ook hier een maand geleden mis en vond ik een aangereden, drachtige reegeit op mijn natuurterrein. In dit geval langs een provinciale weg, waar de maximumsnelheid 80 km p/u geldt. Reeën kunnen tot een snelheid van 60 km vrij goed inschatten.

Bij de N18 zijn de gevolgen nog veel groter omdat de verkeersintensiteit en snelheden daar veel hoger liggen. Logisch.

Bloemrijke bermen trekken geen reeën aan,

De provincie is overigens momenteel bezig met een grootschalig onderzoek naar het gedrag van reeën.

De N18 doorklieft hun leefgebied en de reden dat ze aangereden worden komt zeker niet door de kruidenrijke bermen, maar doordat ze van A naar B willen in hun leefgebied. Dat gebeurt via vaste wildwissels. Daarbij leggen ze kilometers per dag af.

Vaak worden paden langs watergangen of houtsingels gebruikt als geleiding en beschutting.

Wil je aanrijdingen voorkomen, dan zal  je rasters moeten plaatsen en oversteekpunten op die vaste wissels realiseren, zoals ecoducten of tunnels. Voor reeën geldt bij een faunatunnel een minimum hoogte van 2,5 meter. Het betekent niet dat een faunatunnel van 2 meter niet gebruikt wordt, maar veel minder intensief en daardoor zonde is van de investering. 

(Leidraad faunavoorzieningen bij infrastructuur, opgesteld september 2011 voor Prorail en Rijkswaterstaat). In deze leidraad staan aanbevelingen die vreemd genoeg bij de aanleg van de nieuwe N18 niet zijn toegepast.

Dit was van te voren te verwachten. Van een megaproject als de nieuwe N18 had dit een belangrijk onderdeel moeten zijn. Ik heb dat destijds al aangegeven bij Rijkswaterstaat in de voorbereiding, maar men dacht dat men er met een aantal, veelal te kleine, tunnels en een gebrekkige afrastering wel zou zijn. Op sommige plekken houden de rasters ineens op, tot verbazing van veel weggebruikers. 

Ik stuur deze mail ook door naar Rijkswaterstaat als verantwoordelijk wegbeheerder en naar de Provincie. Afstemming tussen Rijkswaterstaat, gemeenten, waterschappen en Provincie is hierbij belangrijk.

Met vriendelijke groet,

René Tuenter

Halle

12 juni 2019

Dankbetuiging voor steun Burgerinitiatief

Ruurlo, 2 mei 2019

Aan al die geweldige mensen in de Achterhoek en de rest van Gelderland die het burger-initiatief ‘Stop bomenkap N-wegen Gelderland’ hebben gesteund!

Gisteren was de deadline voor het insturen van de formulieren voor het burgerinitiatief ‘Stop bomenkap N-wegen Gelderland’. Het aantal reacties heeft onze stoutste verwachtingen overtroffen en we zitten op dit moment op bijna 1800 steunbetuigingen. Onvoorstelbaar !

Via deze weg willen we iedereen heel heel hartelijk danken voor het steunen van het burger-initiatief.

Het is dankzij u dat de Provincie dit onderwerp nu op de agenda moet zetten !

En dat gaat ook gebeuren ! Naar verwachting overhandigen we op 22 mei a.s. alle steunbetuigingen aan de Commissaris van de Koning of zijn plaatsvervanger. Op 3 juli zal dan een besluit door Provinciale Staten worden genomen. Tussendoor komen de Statenleden nog voor een kort bezoek/inspectie van de N319 naar Ruurlo en gaan wij ons agendapunt in Arnhem toelichten.

Onze bijzondere dank gaat uit naar al die mensen die actief steunbetuigingen hebben verzameld en die via facebook of twitter het initiatief hebben gedeeld.

Wanneer er nieuws te melden is, dan houden wij u hiervan via de websites van de Bomenstichting Achterhoek: http://bomenachterhoek.blogspot.com en van de Stichting Natuurlijk Achterhoek: www.natuurlijk-achterhoek.nl op de hoogte.

Wij hadden u graag allemaal persoonlijk bedankt, maar gelet op het grote aantal per post ontvangen formulieren, is dat lastig. Daarom:

Fantastisch gedaan inwoners van Gelderland, in het bijzonder van de Achterhoek !

Met boomvriendelijke groet,

Bomenstichting Achterhoek, Stichting Natuurlijk Achterhoek, Stichting Mooi Groenlo

STOP HET KAPPEN VAN LAANBOMEN LANGS DE N319!

BURGERINITIATIEF!

Red het Achterhoekse landschap en stop met kappen langs provinciale wegen!

TEKEN MEE! Doe dit SNEL s.v.p: voor 1 mei a.s!

www.natuurlijk-achterhoek.nl

Facebook: Stop-bomenkap-N-wegen-Achterhoek

Met 750 GELDERSE ondertekenaars hebben wij een rechtsgeldig burgerinitiatief! 

Als het aan de provincie ligt, gaat de kettingzaag in duizenden volwassen laanbomen langs de N-wegen in de Achterhoek. Volwassen bomen die zo bepalend zijn voor het Achterhoekse landschap. Honderden zijn er al gesneuveld, en nu is het klaar!

Volwassen bomen dienen vele doelen - ze zorgen voor zuurstof, voor verkoeling, houden vocht vast in de bodem, nemen fijnstof op, bieden schuilplaats aan vogels en insecten en zijn ook gewoon mooi. Ze brengen toeristen naar de Achterhoek.

Terwijl maatschappelijk de weerstand tegen de bomenkap door overheden en bosbeheerders steeds groter wordt, dreigt kap van duizenden bomen in de Achterhoek. De provincie heeft oogkleppen op en kijkt alleen naar verkeersveiligheid. Als er geen obstakels langs een weg staan, kun je er ook niet tegen aan botsen. Maar wordt een weg er veiliger door? Nee, want er zal harder worden gereden en je krijgt last van een laagstaande zon. Er is geen onderzoek dat aantoont dat een weg veiliger is geworden na het kappen van bomen.

Beleidsdoel en maatregel staan in geen verhouding tot elkaar. Het hele leven is een afweging van risico’s. Dempen we alle sloten en vijvers omdat er per jaar 80 mensen verdrinken in Nederland? Kappen we 100.000 bomen per jaar omdat er in Gelderland een tiental mensen tegen een boom botst soms met dodelijke afloop? Nog even los van of de boom de doodsoorzaak is.

De provincie schermt met het herplanten van nieuwe bomen. Dat is een farce. In het huidige klimaat met hogere temperaturen en lagere grondwaterstand zullen dit kwetsbare, miezerige boompjes blijven. Bovendien, de CO₂-bindende kracht van bomen hebben we nú nodig en niet over 30 of 50 jaar als de nieuwe aanplant - misschien - volwassen is geworden.

Eén volwassen boom staat voor 1.500 nieuwe bomen. De provincie compenseert maar een fractie, en als huisvesting voor spechten of vleermuizen is een jong boompje per definitie waardeloos. Een complete degradatie van het landschap en de natuurwaarden is het gevolg.

De provincie heeft niets met bomen. Ze kapt, zet nieuwe terug, laat die vervolgens weer verdrogen en poot in het voorjaar – waarom niet in het najaar? - weer nieuwe aan. Verspilling van gemeenschapsgeld en vernietiging van ons landschap.

STOP VERNIETIGING VAN ONZE MOOIE ACHTERHOEK!

De gemeente Berkelland speelt struisvogelpolitiek!

Steun daarom ons Burgerinitiatief

Red het Achterhoekse landschap en stop met kappen langs provinciale wegen!

Wat wij willen:

• behoud van alle vitale bomen en lanen;
• een nieuw provinciaal beleid;
• een verkeersveiligheidsbeleid waarin natuur, cultuur, leefbaarheid een gelijkwaardige plaats hebben en dat gestoeld is op feiten in plaats van veronderstellingen;
• betrokkenheid van burgers bij alle toekomstig beleid; het landschap is van ons en niet van de provincie.

Dit burgerinitiatief is opgestart door de Bomenstichting Achterhoek samen met Stichting Natuurlijk Achterhoek en Stichting Mooi Groenlo en met een aantal inwoners en wordt gesteund door GroenLinks Berkelland, PvdA Berkelland/Oost Gelre en Onafhankelijken Oost Gelre/OOG. 

Stand van bomenzaken in de Achterhoekse gemeenten per december 2018

Korte stand van zaken 2018:

Door de bijzonder droge en hete zomer zou je verwachten en hopen dat het belang van bomen inmiddels wat meer zou zijn doorgedrongen; de schaduwwerking, het vasthouden van water, en niet in de laatste plaats het opslaan van CO2.

Daar blijkt echter nog veel te winnen…

Het afgelopen jaar stond zeer regelmatig in het teken van oneigenlijk toegeëigende gronden van houtwallen en singels.

De gemeente Berkelland ging voorop in het eindelijk handhaven van dit fenomeen “landjepik”, dat intussen al heeft geleid tot het verdwijnen van zo’n 70% van dit specifiek Achterhoekse cultuurhistorische en beeldbepalende landschap van houtwallen en singels.

Wij vroegen de overige Achterhoekse gemeenten hoe men daar omging met de handhaving op dit gebied; hierbij het overzicht van de reacties: https://bomenachterhoek.blogspot.com/search?q=landjepik

Echter ging het in 2018 vooral om de zeer verontrustende groeiende kaphonger van de natuurbeheersorganisaties; n.b. gestimuleerd door enorme bedragen aan overheidssubsidie vanwege het Klimaatakkoord, waardoor hele bospercelen op landgoederen werden en worden versnipperd om als biomassa te worden verbrand. (Niet alleen in productiebossen).

Dit wordt dus gestimuleerd door de overheid, want “we moeten van de kolencentrales af”. Inmiddels is al duidelijk gebleken dat houtverbranding nog veel vervuilender is dan kolen!

https://www.klimaatakkoord.nl/actueel/weblogs/weblog/2018/biomassa

https://www.luchtfonds.nl/biomassa/een-peperduur-sprookje-uit-brussel-biomassa-wordt-ten-onrechte-als-duurzaam-beoordeeld/

Bij het http://www.bomenkapmeldpunt.nl van ons bestuurslid Eva Vosdingh Bessem komen met groeiende regelmaat uit het hele land meldingen binnen over rigoureuze kaalkap voor dit doel.

Deze meldingen betreffen vooral Staatsbosbeheer (SBB). SBB levert jaarlijks 100.000 ton houtsnippers alleen al aan de biomassa centrale in Purmerend voor de stadsverwarming. Overigens laten Natuurmonumenten en sommige Landschappen zich hierin ook niet geheel onbetuigd.

In dit kader heeft Eva zojuist ook een meldpunt voor biomassa gebouwd en gelanceerd: www.biomassa-alarmcentrale.nl, met veel informatie over onderzoeken en feiten m.b.t. de realiteit rondom de biomassaverbranding.

Als dit op de huidige wijze doorgaat is inmiddels al berekend dat jaarlijks een bos ter grootte van de Veluwe wordt opgestookt.

Bovendien blijft de herplant/ compensatie hierbij schromelijk achter!

Omdat wij, en velen met ons, ons ernstig zorgen maken over deze toenemende landelijke bomenkap, die nog wordt aangewakkerd door de diverse EU-subsidies, met zeer schadelijke gevolgen voor Natuur & Milieu, zijn wij in deze materie gedoken en kwamen tot de conclusie dat e.e.a. hier niet klopt.

Daarom zonden wij op 22 november de volgende brandbrief aan het Europees Parlement, mede ondertekend door 17 belangenorganisaties door heel Nederland: https://bomenachterhoek.blogspot.com/2018/11/brief-aan-het-europees-parlement-betr.html.

Echter zelfs Groen Links is akkoord gegaan met deze houtverbranding en ook de milieuorganisaties hebben het Klimaatakkoord aldus ondertekend. Die laatste hebben daar nu spijt van, maar de trein is in gang gezet en Den Haag reageert niet, ondanks de vele waarschuwingen.

Vandaar onze open brief hierover d.d. 30 november, mede ondertekend door 16 bomen- en milieuorganisaties, aan @Jesse Klaver. Zie:  https://bomenachterhoek.blogspot.com/2018/11/erbestaat-verwarring-in-ons-land-over.html. (Jesse heeft overigens nog niet gereageerd).

Ons “Bomennetwerk” heeft zich (mede door het voorgaande) in 2018 aanzienlijk uitgebreid, inmiddels hebben wij contacten door het hele land, behalve in Zeeland en Limburg.

Gezamenlijk zijn we dus actief bezig.

O.a. zoals met brieven aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Provincies inzake behoud van de bomen langs de provinciale N-wegen.

De media legden hardnekkig en onterecht de nadruk op het feit dat deze bomen de reden waren van de onveiligheid van de N-wegen.

Deze brief werd mede-ondertekend door 20 andere belangenorganisaties. Zie:

https://bomenachterhoek.blogspot.com/2018/05/veiligheid-provinciale-wegen-onze-brief.html

Dat resulteerde in een interview op TV Gelderland met onze voorzitter Jaap Cannegieter en tevens in een uitnodiging van het Ministerie, waar Jaap optrad namens onze Stichting en deze 20 andere bomen- en milieu organisaties, tezamen met Gerdy Verschuur (TU Delft) en afgevaardigden van de landelijke Bomenstichting.

Deanneke Steenbeek, een betrokken inwoner begon hiervoor een petitie: “Bomen langs N-wegen moeten blijven!”, die een dikke 46.000 handtekeningen opleverde!

Zij bood deze petitie op 25 september aan aan Minister Cora van Nieuwenhuizen, tesamen met vertegenwoordigers vanuit ons Bomennetwerk.

Onze contacten met de Provincie:

We waren dit jaar met de Provincie in overleg over de kap van bomen en herplant m.b.t. de herinrichting ter bevordering van de veiligheid van de N-wegen:

·         N319   tracé Warnsveld – Vorden: hier zouden 500 bomen moeten verdwijnen. Gezamenlijk met afgevaardigden Provincie hier de bomensituatie bomen bekeken en uiteindelijk konden 498 bomen behouden blijven!!

·         N319   tracé Ruurlo-Groenlo: hier werd wel erg vaak “de veiligheidskaart” gespeeld.. Loopt nog.

·         N346   Rondweg Lochem; goed overleg; ruime herplant. Dit plan houdt dermate ingrijpende aanpassingen in, met een nieuwe brug op een andere plek over het Twente Kanaal (zowel afgravingen als grond-opbouw voor talud brug), dat we vrijwel geen bomen konden behouden. Loopt voorlopig nog.

·         N348   tracé Eefde – Deventer m.b.t. herinrichting kruisingen Quatre Bras en Jodendijk: veel van onze in 2016 gegeven adviezen van zijn hier meegenomen. Helaas konden wij vanwege wegverbreding een vijftal prachtige grote eiken, waarvan 1 monumentaal, niet behouden..

·         N825   tracé Lochem – Borculo: vanwege herinrichting vanaf hm paal 0.7 tot 2.0 wordt flinke rij eiken aan de zuidzijde en ter hoogte van de Broeksteeg aan de noordzijde helaas gekapt. Een rij eiken aan de noordzijde t/o kruising Wengersteeg, die de landschapsarchitect wilde kappen, hebben we wel kunnen behouden. 

Gemeenten:

Aalten:

De gemeente heeft 2 kapitale, gezonde eiken gekapt zonder dat te melden aan de Provincie. Vanwege opgedrukt asfalt zouden ze een gevaar opleveren voor het verkeer. Als dat al een reden is om bomen langs wegen te kappen, zullen er nog veel volgen en wordt het coulisselandschap nog meer aangetast. Wat betreft risico voor het verkeer, is een abrupte overgang van asfalt naar berm van enkele centimeters een veel groter probleem. Die gevaarlijke randen komen op veel plaatsen in de gemeente voor.

In deze tijd van klimaatverandering moet men juist bomen die veel CO2 vastleggen, behouden. Daarom zal er een ruime, CO2-neutrale compensatie moeten plaatsvinden.

Dit is onlangs ook duidelijk gemaakt in een overleg tussen de BSA, de nieuwe wethouder en drie ambtenaren. 

In het overleg is tevens gesproken over het algemene groenbeleid van de gemeente, het kap- en snoeibeleid en het fenomeen "landjepik".

Er zijn afspraken gemaakt om 1 à 2 keer per jaar een overleg te plannen en de gemeente zal in de gemeenterubriek in het huis-aan-huis blad regelmatig iets schrijven over het belang van groen en waarom werkzaamheden uitgevoerd worden. 

Berkelland:

De gemeente Berkelland ging voorop in het eindelijk handhaven van het fenomeen “landjepik”, dat intussen al heeft geleid tot het verdwijnen van zo’n 70% van dit specifiek Achterhoekse cultuurhistorische en beeldbepalende landschap van houtwallen en singels. (Overigens ook elders in ons land).

Berkelland is in dit kader nu door het ministerie aangewezen als pilotgemeente; als voorbeeld voor de vele andere gemeenten waar ditzelfde probleem zich voordoet.

Zie: https://www.gemeenteberkelland.nl/Inwoners/Nieuwsberichten/Nieuws/2018/Maart/Pilot_Berkelland_gebruik_gronden

Bronckhorst:

Met de nieuwe coalitie van GBB, VVD en GroenLinks gaat het hier weer meer de groene kant op, na de jarenlange helaas schadelijke invloed van het CDA.

Blijft wel het gegeven dat in 2017, met het door de raad aangenomen nieuwe Bomenbeleidsplan (er nog snel even doorgejast door CDA wethouder Seesing), 60.000 “basisbomen” vogelvrij werden verklaard. “Een basisboom is niet als markant of als belangrijke boomstructuur aangemerkt”.

Dat betekent dus dat 90% van de bomen in deze gemeente als basisboom is aangemerkt. En dan hebben we het nog niet over bomen van particulieren..

Focus ligt op aanpak van groen in de dorpen, hoewel het meeste groen in het buitengebied ligt.

In elk geval heeft deze gemeente wel een grote groep aan “Groenmensen” in dienst, dus dat is hoopvol.

Doetinchem:

Grote c.q. bijzondere projecten:

·         1 ha nieuw bosplantsoen in 2018 aangeplant in Knapperslag door Buur maakt Natuur.

·         Engie, 130 nieuwe bomen langs de Terborgseweg na reconstructie, afronden in 2019.

·         1 ha Nieuw bosplantsoen Oude Rozengaardseweg, compensatie voor nieuwbouw in een Ecologische Verbindingszone (EVZ).

·         Voor aanleg ecoduct over de A18 (verbinding Montferland en Slangenburg) zijn helaas 32 bomen gekapt, worden wel gecompenseerd, maar het eindresultaat is natuurlijk zeer welkom voor de ontwikkeling van de natuur en bewegingen van wild.

·         De realisatie van de ECO-zone (compensatie voor Brede School Noorderlicht Bezelhorst waarvoor 73 kapvergunning-plichtige bomen werden gekapt en meerdere kleinere bomen en struiken verdwenen zijn) blijft zeer moeizaam. Na drie jaar pas € 35.000 (van de voor herplant beschikbaar gestelde € 250.000!) geïnvesteerd in vooral niet groene zaken.

De plannen zijn goed en akkoord maar de uitvoering wordt voortdurend vertraagd zo lijkt het.

·         Project school IJzevoorde: met bewoners en andere belanghebbenden hebben we de plannen voor de kap van alle vijf daar aanwezige beeldbepalende paardenkastanjes op het schoolplein weten te voorkomen. Drie bomen hebben we kunnen inpassen in het plan!  

Lochem:

Ook deze gemeente is met een nieuwe coalitie GB, GroenLinks en VVD weer wat positiever komen te staan t.o.v. bomen en groen.

De kap van de geplande 660 laanbomen per jaar moest dit jaar worden stilgelegd, wegens misrekening van geraamde kosten.

Zie: https://bomenachterhoek.blogspot.com/2017/09/reactie-bomenstichting-achterhoekbsa-op.html

Tevens liet de kwaliteit van de herplant zeer te wensen over.

Zo ook het adequaat informeren van omwonenden/ dorpsraden.

Een nieuwe Groen Links wethouder heeft nu de bomen in portefeuille. Binnenkort hernieuwde kennismaking.

We hopen dat hiermee het vertrouwen in deze gemeente ook weer wat kan herstellen.

Montferland: Alweer een aantal jaren geleden heeft deze gemeente alle bomen tot een omtrek van groter dan 2.50m kapvergunningvrij verklaard.

Dat heeft toch nog tot verlies van een paar monumentale bomen geleid.

Ook kregen wij meldingen vanuit een woonbuurt in Beek, waar bewoners werden overvallen met een brief van de gemeente dat “de volgende week de bomen in hun straat zouden worden gekapt”. Deze moesten worden verwijderd vanwege "overlast"..

Binnenkort maken wij kennis met een nieuwe beleidsadviseur Groen.

Oost Gelre:

Zoals bekend is onze voorzitter Jaap Cannegieter ook voorzitter van de Bomenwacht in Oost Gelre. Deze vergadert 6 x per jaar en is frequent in overleg met de gemeente.

Deze samenwerking, ook in projecten, werpt langzaam maar gestaag haar vruchten af.

Er zijn veel dossiers waar de Bomenwacht bovenop zit. Zo wordt bij renovaties en nieuwbouw in de betreffende straten steeds vaker rekening gehouden met de bestaande bomen, maar toch af en toe lijkt het 'grijs" het weer te winnen van het "groen". 

Onlangs vond een goed overleg plaats met VVD wethouder Rob Porskamp, die naar onze indruk redelijk positief staat t.o.v. milieuzaken.

In Groenlo is een prachtige natuurspeelplek in het Stadspark aangelegd: het spelen en klimmen in bomen en een boomtoren staat hier centraal voor kinderen. Komend voorjaar wordt er voor ruim €15.000,- aan planten en bomen omheen geplaatst.

In de gemeenteraad is helaas een motie van partij OOG voor een biodiversiteitsherstelplan afgewezen door de CDA-VVD-coalitie.

Actiepunten: duurzame plantplekken voor nieuwe bomen, ruime herplant na kappen, aanwijzen van nieuwe, kleine natuurmonumenten in het buitengebied i.s.m. de Monumentencommissie, stresstest/meer groen in het stedelijk gebied etc.  

Het blijft echter helaas moeizaam om tijdig door de gemeente betrokken te worden bij nieuwe plannen.

De aanleg van de nieuwe N18 heeft tot een behoorlijke kaalslag geleid maar Rijkswaterstaat had inmiddels vele honderden nieuwe bomen herplant.

Helaas hebben veel van deze nieuwe bomen de droge zomer niet overleefd; dus zal opnieuw herplant moeten plaatsvinden.

Oude IJsselstreek:

De nieuwe coalitie van Lokaal Belang en CDA heeft een nieuwe wethouder, die haar bereidheid heeft geuit om tot een betere samenwerking te komen.

Ook heeft de gemeente een adviseur Natuur en Landschap aangesteld, die 3 à 4 keer per jaar een overleg zal plannen met de BSA en belangengroep “Groen Licht”. (V/H “Kappen Nou”).

Oude IJsselstreek is bezig met het opstellen van bomenbeleid en heeft een bezoek aan gemeente Berkelland gebracht om daar de aanpak m.b.t. landjepik en handhaving illegale kap te bekijken.

Want handhaving is hier inderdaad hard nodig. Tot nu toe gaf OIJ hieraan geen prioriteit. As. maart is het bijv. zelfs al drie jaar(!) geleden dat wij deze gemeente verzochten om handhaving m.b.t. een grove vernieling van een ca 200 m lange en 7 m. brede cultuurhistorische houtwal aan de Kersendijk in Westendorp i.h.k.v. het “aanboeren”.

Ondanks ons vele malen aandringen om reactie wil dit maar niet vlotten.

De illegaal afgegraven houtwal (steilrand) aan de Kersendijk in Westendorp.

Winterswijk:

In november 2017 heeft het college van B&W een nieuw beheerplan 2017-2031 voor de laanbomen vastgesteld. Doel is om structureler onderhoud te kunnen plegen en aftakelende lanen geheel of gefaseerd te kunnen vervangen. Hier zijn jaarlijks middelen voor beschikbaar.

Dit plan is met de BSA besproken. Ook hebben wij de 12 projecten m.b.t. de eerste wegen/lanen, die deze winter zullen worden uitgevoerd, toegestuurd gekregen.

Op kaarten is aangegeven welke bomen gekapt gaan worden en welke er geplant zullen worden.

Deze gemeente volgt nauwgezet of aan na kap opgelegde herplantplicht wordt voldaan.

Wandelen langs de Berkel tussen Oldenkotte en Rekken

Met dank aan @Truus Wijnen! 

Op pad in het grensgebied van de

Achterhoek met Duitsland

Het riviertje de Berkel

Start- en eindpunt: Café-Restaurant Rotering 

Adres: Oldenkotseweg 11, 7157 BV Rekken
Horeca: bij start (openingstijden zijn gelijk aan die van het naastgelegen grenswinkeltje dat al vroeg op de ochtend open is: 8.00 – 9.00 uur. Halverwege de route (in buurtschap ’t Kip) is vanaf 11.30 uur een kiosk met terras open. Je kunt er wat drinken en er is een snackbar. Eventueel kan ook het naastgelegen café worden bezocht: voor groepen eerst overleg.

Afstand: rondwandeling van 8 of 10 km

Routebeschrijving: kun je hier downloaden: https://bit.ly/2rV8Xj2

GPS: kun je hier downloaden: https://bit.ly/2wVgwuO

Kaart: zie aan het eind van dit bericht. Nummers op de kaart komen overeen met nummers in de routebeschrijving.
Hond: mag mee mits aangelijnd.

Route-informatie: wandeling gaat zowel over onverharde (gras-)paden als deels verharde smalle fietspaden. Het laatste deel loop je via kleine verharde weggetjes in het grensgebied terug naar Oldenkotte.

(50% onverhard).

Zie verder de wandelsite van Truus Wijnen: 

https://overwandelengesproken.blogspot.nl/2018/05/wandelen-langs-de-berkel-tussen.html

Wandel- en fietspad langs de Berkel